Topmenu

Kerk en Israël

Wie zijn wij

Wij zijn een kleine werkgroep afkomstig uit verschillende delen van Zeeland, en we vormen een aanspreekpunt voor zaken van Kerk en Israël in de provincie, naast de synagoge in Middelburg uiteraard.

Contact: Secretaris Nel Roggeband,
Ten Ankerweg 66, 4691 GX Tholen,
telefoon 0166-602106,
e-mail [email protected]
bankrekening: NL 71 RABO 0362 6562 66

Wat is ons doel

De bezinning op de relatie tussen Kerk en Jodendom, en het leren en studeren hierover levend houden. Dat is de laatste jaren steeds moeilijker gebleken. De gesprekken over Israël hebben een steeds politieker lading gekregen in gemeenten en andere verbanden. Wij willen als werkgroep zeker niet die politieke situatie ontlopen, maar onze directe doelstelling ligt op theologisch vlak, gemotiveerd door de in de kerkorde verankerde “onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël”. We houden ons bezig met de vraag hoe we dit concreet kunnen maken in onze kerken en in onze provincie. Daarbij is de relatie met Israël en met het Jodendom, ook hier in Zeeland, breder dan de politiek van dit moment.

Agenda

8 september om 19.00 start de Cursus Theologische Verdieping in Goes (kennismaking). Zie www.ctvgoes.nl, info per @ [email protected], tel. 0118-472818.

13 september om 13.00 uur start het Leerhuis Kerk & Israël Zeeland in Goes. Het bijbelboek Genesis wordt in gedeelten gelezen en bestudeerd, informatie Nel Roggeband, per @ [email protected] of tel. 0166-602106.

30 oktober om 19.00 uur K&I Zeeland in Kerkcentrum de Hoeksteen in Middelburg, een lezing door Hans Ziekenoppasser en “Een keppel in de Cariben”, de film van Tanja Fraai en Mike Ho-Sam-Sooi, info www.stichtingweconnect.nl of Nel Roggeband, tel. 0166-602106, [email protected]

7 en 8 november K&I symposium in Utrecht over het recente onderzoek naar Jezus en Paulus, en de betekenis voor het joods-christelijke gesprek en voor geloven anno nu. Info: [email protected]

12 november in Nijkerk een landelijke studiedag voor (oud)cursisten Theol. Vorming, rond het boek “De zeven zuilen”, van Koetsveld en Odaci over de link tussen jodendom, christendom en islam, info: per @ [email protected] 

 

 

SYNAGOGE MIDDELBURG
De synagoge is de maand juli op donderdagmiddag open van 12 – 16 uur. Er is een tentoonstelling te zien, in samenwerking met het Lange Jan Project en Boerderijgalerie De Osseberg in St. Laurens. Info: Aad Vos, tel 0118-611188

TIJDELIJK VRIJWILLIGER worden? Help mee het hek van de Joodse Begraafplaats aan de Walensingel weer toekomstbestendig te maken! Op woensdagen wordt door een paar mensen geschuurd en geschilderd, je bent daar van harte bij welkom, ook als je maar een paar keer kunt. Info K&I Middelburg, Cees en Ria Nieuwenhuize, tel 0118-612851

ISRAËLZONDAG – LEERHUIS
Het leerhuis van K&I Zeeland start dit jaar op 8 september met een voorbereidingsmiddag voor Israëlzondag op 4 oktober. Bedoeld voor voorgangers en theologisch geïnteresseerden, maar ook belangstellenden van V&T groepen of Liturgie-werkgroepen zijn welkom.
Dinsdag 8 september, Vredeskerk (v/h Oosterkerk), ds. W.H. v.d. Vegtplein in Goes.
Tijd: 12.45 – 14.45 uur. Geen kosten. Info: Nel Roggeband, tel 0166-602106

LEERHUIS programma  2016-2017
voor pastores en theologisch geïnteresseerden
Kerk en Israël Zeeland

Zes leerhuisbijeenkomsten op dinsdagmiddag over het eerste boek van de Tora, Bereesjiet, in een begin …  Zoals Tenachon beschrijft:  … de voorgeschiedenis van het volk Israël, beschreven en geplaatst in het kader van de gehele schepping: de God die Israël bij Uittocht en Sinai heeft leren kennen, is de God van de gehele wereld en van alle mensen. God is niet alleen de God van de natuur, maar ook van de geschiedenis. Dat wil zeggen: van de morele orde. De mens is geschapen met een vrije wil  en kan zich dus verzetten tegen die orde; hij doet dat ook … Met dit avontuur gaan wij aan de slag, meelezend met de leraren van Talmoed en Midrasj, en met de Joodse verklaarders in verleden en heden.

13 september 2016             Genesis 1 t/m 5

11 oktober                         Genesis 6 t/m 11

8 november                        Genesis 12 t/m 17

10 januari 2017                   Genesis 18 t/m 23

14 februari                          Genesis 24 en 25

7 maart                              Genesis 26 t/m 28

 

Kosten:                          € 35 voor alle bijeenkomsten

Dinsdagmiddag:             van 13 – 15 uur

Plaats:                            Vredeskerk (v/h Oosterkerk), ds. W.H. v.d.Vegtplein 2 te Goes

Opgave en info:

 

 

Kerk en Israël Zeeland, Nel Roggeband, secr., tel. 0166 – 602 106
e-mail [email protected],
zie ook www.protestantszeeland.nl onder “prov. werkgroepen”

Opgeven: bij Nel Roggeband, zie boven, en door overmaking op IBAN nummer
NL71RABO0362656266 t.n.v. leerhuis K&I

Artikelen

Geloof, gebod en gebed

wat kan ik weten,

wat moet ik doen,

wat mag ik hopen?

 

Vlak voordat wij op vakantie gingen ontving ik van een vriend een klein dun boekje met bovengenoemde titel, amper 30 bladzijden. Geschreven door de emeritus hoogleraar praktische theologie Maarten den Dulk, uitgeverij Skandalon. Ik las het en herlas het, en deel het graag met u.

Wat geloof je eigenlijk? Hoe verwoord je dat? Wat is de basis waarop je terugvalt als het leven tegenzit? De drie vragen over weten, doen en hopen zijn de kernvragen van het leven, zoals door Immanuel Kant onder woorden gebracht. Den Dulk schrijft daarover o.a.:

Geloven is weten dat er iets niet klopt in deze maatschappij, dat het ànders kan.

Het gebod om te doen is oefenen om in beweging te blijven en elkaar bij de les te houden.

Bidden is het beste hopen voor alle mensen, afstemmen op de toekomst van mens en wereld.

Hij neemt daarbij zijn toevlucht tot drie kernteksten van christelijk geloven: het Credo (de Apostolische Geloofsbelijdenis), de Tien Geboden en het Onze Vader. Als een appèl om vandaag verantwoordelijk te leven. Daarvoor gebruikt hij de drie teksten in hun oorspronkelijke vorm.

Lezend kroop in mijn gedachten de herinnering omhoog aan de Heidelbergse Catechismus waarmee ik werd opgevoed. Een vraag- en antwoord-document van ruim 400 jaar geleden, geschreven om duidelijkheid te scheppen in een tijd van verwarring en nieuwe theologische inzichten in een jonge protestantse beweging.

In onze tijd is er vrijheid-blijheid om te geloven wat je wilt, alles mag, alles kan, zo lijkt het. Maar ook nu geldt: waar haal je de kennis vandaan? Wie zegt wat je moet doen? Wat mag je hopen?

Geloof, gebod en gebed.

In eenvoudige taal legt Maarten den Dulk zijn drie basis-papieren op tafel, en legt uit wat dat voor zijn persoonlijke leven betekent. En ik vraag mij af  – denkend aan de Heidelbergse Catechismus: is het zo eenvoudig?

Nog een herinnering kruipt naar boven, de vraag aan Jezus (Lukas 10 vanaf :25): Wat moet ik doen om deel te hebben aan de komende wereld? Jezus antwoordt: wat weet je? En als de geboden genoemd worden, zegt Jezus: Doe dat, en je zult leven.

Zo eenvoudig mag het zijn.

Weten, doen en hopen. Geloof, gebod en gebed. We praten er meestal niet zo gemakkelijk over. Maar met de drie kernteksten van het christelijk geloven op tafel, in de eenvoudige taal van nu, vind ik inspiratie voor mijn dagelijkse weg.

En ik kan ermee toe, in leven en sterven.

Heleen Pasma

eerder verschenen artikelen:

KERK en ISRAËL Lernen is levenslang leren …

Zomertijd, vakantietijd… lekker uitrusten en nietsdoen… Of alweer voorbereiden op het altijd doorgaande proces van leren? Proef het leren om te leven, in een leerhuis in uw kerkelijke gemeente, of bij een Kerk & Israëlgroep. Of ga meedoen aan een Cursus Theologische Verdieping, die op veel plaatsen in ons land wordt gegeven…

Twee opdrachten geeft de joodse traditie aan de mens, twee dingen die elk mens voor zichzelf moet doen:

  1. zoek een leraar (iemand met meer kennis die je wijzer maakt in het leven) en
  2. zoek een vriend (een ‘gabber’ van jouw niveau om de leerstof te proeven en te verteren).

Veel geboden (mitswot) leren je iets om voor een ander te doen; deze twee dingen moet je voor jezelf doen. Zo leer je wat het betekent om met de Tora, zowel de schriftelijke als de mondelinge traditie, te leven in een veranderende wereld. Zoek een leraar, zoek een vriend. Isaac Bashevis Singer schreef er ruim een halve eeuw geleden het verhaal YENTL over. Later schitterend uitgewerkt in een film met Barbra Streisand.

Lernen is levenslang leren. Leer ons zo onze dagen tellen dat wij wijs worden, zingt psalm 90. Je zult God liefhebben met heel je hart, met heel je ziel en met al je kracht, leert Mozes ons. En Jezus zegt: doe dat, en je zult leven! Vergeet het niet, bind het tot een teken tussen de ogen, een teken op je hand (de gebedsriemen) en een teken op de deurposten (de mezoeza). Die tekens zullen je blijvend herinneren aan Gods aanwijzingen, en je helpen om ze niet te vergeten. Levenslang leren, ook in een zomertijd. Weten en ondervinden dat rust nodig is, dat genieten van Gods schepping ook bijbels is. Het in vreugde de dagelijkse zorgen even van je af laten glijden. Om straks opnieuw het werk weer op te pakken. Dat is wat we “vakantie” noemen, in het besef dat velen die mogelijkheid niet hebben: mensen zonder geld, op de vlucht, gevangen in ziekte of in omstandigheden.

Hoe ook uw zomer zal zijn: thuis of elders, druk of vrij, vergeet niet wat Mozes ons leert, waartoe Jezus ons aanspoort: om in dagelijks leren de weg van Israëls God te gaan, in nabijheid van de medemens. Een goede zomer! Heleen Pasma

 

ER WAS EENS….

een sprookjesverhaal: een gewoon meisje, een móói weesmeisje, dat uitgekozen wordt om te trouwen met koning Ahasveros. Rijkdom, overdaad, het kàn niet op: een feestmaal van een half jaar! Esther wordt koningin, als een moderne Assepoester. Het ballingenmeisje aan het Perzische hof, zonder dat iemand haar Joodse achtergrond kent. Israël incognito.

De naam Esther betekent in het Hebreeuws: ik ben verborgen: het gaat om de Perzische goden  tegenover een verborgen God van Israël. Niet alleen God en Israël zijn incognito: ook het kwaad, de heks uit dit ‘sprookje’, is incognito.  Amalek, het volk van Agag, de voorvader van Haman, is de grote aartsvijand van de God van Israël. Amalek valt immers het weerloze aan, het zwakke, de vrouwen en de kinderen. Zoals vandaag nog steeds weerlozen en kinderen worden uitgebuit.

Amalek, ergens nog  familie van je (Amalek is kleinzoon van Ezau, Gen.36:12), een zwervende nomadenstam, net als jezelf. Maar: door zijn manier van optreden je vijand, Gòds vijand. Tot op vandaag kom je Amalek tegen, onder steeds een andere naam.

In de vorige eeuw heette hij Hitler, in België kreeg hij de naam Marc Dutroux, in onze dagen noemen we hem IS, of “het terrorisme”. In het bijbelboek Esther heet hij Haman.

Haman, afstammeling van de koning van de Amalekieten, wordt een hoogverheven en machtig man, een top-ambtenaar. En iedereen legt zich erbij neer en knielt in het stof voor de macht. Behalve Esthers oom Mordechai, die rare man, die houdt zich staande. En Haman merkt het niet eens. Mordechai buigt niet, en Haman ziet het niet. De hovelingen zien het wèl ! Ze brengen hem aan, “….even laten voelen dat hij niks meer is dan wij, gewone hovelingen. Gewoon, geintje. Dat al dit kwaad er uit voort zou komen: dat hebben we niet gewild, nicht gewusst …”

De 1e les: Denk goed na over wat je doet en wat je nalaat, want ook klein kwaad kan groot kwaad aan het rollen brengen, ook als we dat niet zo  bedoelen.

Daarom gedenken we. Gedenken is ook: je mond open doen, niet blijven zwijgen. … Want als jij in deze tijd blijft zwijgen dan zal er voor de Joden wel van een andere kant redding en uitkomst opdagen… zegt Mordechai tegen Esther. Wie weet, misschien ben je wel juist hierom koningin geworden. Dat is de 2e  belangrijke les: onrecht moet je benoemen, je moet hardop het kwaad aan de kaak stellen, je mag niet blijven zwijgen.

Haman zegt tegen zijn koning: er is één volk dat afgezonderd leeft, dat er andere wetten op nahoudt. Daarom moet dit volk worden vernietigd. Esther zegt niet: Haman liegt !!

Ze zegt alleen: laat mij en mijn volk leven. Ze kan niet bestrijden dat haar volk ànders is, ànders leeft. Immers, dat is toch juist de opdracht van het Joodse volk? … Jullie zullen niét doen zoals men doet in Egypte, enz. Dat is het 3e punt: niet doen wat iedereen doet. Niet je laten drijven op wat je buurman vindt, of naäpen wat je collega doet, of de dronken voetbalfan naast je.

Leven met de leefregels van de God van Israël. Dàn leef je lang en gelukkig, ook al win je er nooit een populariteitsprijs mee. Gedenken is volhouden tegen de grote stroom in.

Zo leert ons dit sprookje 3 dingen:

  1. wéét wat je doet, wees je bewust dat de keuze die je maakt invloed heeft op deze wereld, klein kwaad kan groot kwaad aan het rollen brengen
  2. je moet je mond opendoen, je moet het kwaad bij de naam noemen
  3. durf tegen de stroom in te zwemmen, laat je niet meevoeren met wat iedereen doet.

En de heks uit dit ‘sprookje’, het kwaad? Als ze niet gestorven is, dan leeft ze nu nog!

En dat zien we dagelijks op TV.

 

Heleen Pasma

 

KERK en ISRAËL Onderweg naar de toekomst

Voor vele jongeren is de zomer het begin van een nieuw leven. Geslaagd, en nu? Baan zoeken? Verder studeren? Uit het ouderlijk huis vertrekken en op kamers wonen?
Als ouder ben je er met je zoon of dochter al lang van tevoren mee bezig. Zoveel moet geregeld. Zijn ze er aan toe, aan die zelfstandigheid? Zijn ze uit-gepuberd? Hebben we ze genoeg meegegeven? Zullen ze de verleidingen van een leven in zelfstandigheid kunnen weerstaan? Kunnen we ze in vertrouwen laten gaan?
In de zomertijd wordt in de synagogen het boek Deuteronomium gelezen. En zoals ouders doen, zo is Mozes in dit boek bezig om alles nog eens op een rijtje te zetten. Denk je hieraan? Zul je dat niet vergeten? Alles wat Israël heeft uitgeprobeerd in die lange tocht vol rebellie, alle puberale opstanden tegen het gezag, het moet nu klaar zijn… Mozes herinnert aan de tocht door de woestijn, stap voor stap: de gave van de Tora op de Horeb, wat er mis ging en hoe het weer goed kwam dankzij Gods vergevende liefde. Wat je wel en vooral niet moet doen. Zoals ouders hun vertrekkende dochter of zoon nog eens inprenten wàt van belang is en wat je beter niet kunt doen! Je hebt de richtlijnen meegekregen om op een goede manier met elkaar en met de wereld om te gaan… Hoor Israël, hoor mijn kind, leef in liefde tot de Eeuwige God en mensen. Zorg voor wie zwak is, wees, weduwe en vreemdeling. Denk eraan: je was het zelf, die ander, want die is zoals jij.
Zo gaan we de zomer in, onderweg naar de toekomst. Onderweg naar een nieuw jaar (Joods nieuwjaar 14/15 september), onderweg naar inkeer, omkeer en verzoening. Net als onze kinderen gaan we vol vertrouwen op pad, naar een nieuw leven. Aan de hand van Mozes, in navolging van Jezus, in het spoor van Israël.
Heleen Pasma